Stary rzymski most w Mostarze, autor nieznany. Akwarela na papierze. XIX wiek.

Dziewiętnastowieczny pejzaż ukazujący widok części Mostaru, miasteczka położonego obecnie w Chorwacji, a ściślej jego największego zabytku i atrakcji turystycznej –mostu, przerzuconego nad rzeką Neretwą. Akwarela wykonana została przy użyciu bardzo delikatnych, pastelowych tonów barw, będącymi jednym ze składników formalnych, dzięki którym uzyskano efekt malowniczego, onirycznego przedstawienia z pogranicza rzeczywistości i snu.


Prezentowana akwarela, poza tym, że jest niewątpliwie interesującym źródłem ikonograficznym, ukazującym jeden z najpiękniejszych zabytków rejonu bałkańskiego sprzed jego zniszczenia, posiada także niewątpliwe walory artystyczne. Estetyką zbliża się do bardzo podobnych w ogólnym wyrazie dzieł z przełomu XVIII i XIX wieku, tak licznie zapełniających w owym czasie szkicowniki podróżników i pokoje arystokracji czy mieszczaństwa.

Oddany w manierze zbliżającej się do romantyzmu, obraz pozwala się dość czytelnie datować na pierwszą połowę XIX wieku. Tworząca go ręka musiała być przy tym doświadczoną – czującą się pewnie w obliczu konfrontacji architektury z przyrodą, która ma tutaj właśnie miejsce.
Nie będzie więc pozbawionym uzasadnienia przypuszczenie, że akwarela mogła powstać podczas takiej właśnie podróży i stanowić miała swego rodzaju uroczą pamiątkę. Oczywiście, przeciętny grand tour młodego arystokraty europejskiego obejmował już od XVIII wieku standardowo nieco inną trasę (najczęściej Niemcy, obowiązkowe Wochy, Niderlandy, Francję i czasami Anglię), a o śladach pobytu na Bałkanach wiemy mniej. Mimo wszystko, odbywano podróże także i tam, o czym świadczy choćby wyprawa Byrona, a w ślad za nim „naszego” Słowackiego. Wyprawy te, prowadząc najczęściej na tereny dawnej antycznej Grecji, przecinały Bałkany, co było okazją do zapoznania się europejskiej elity z tamtejszymi zabytkami.


Sam most, długo uważany za autentyczny zabytek z czasów rzymskich, powstał w rzeczywistości w drugiej połowie XVI wieku, za czasów osmańskich. Most wznosi się 20 metrów nad lustrem rzeki. Jego sylwetka, przypominająca półksiężyc, czytelnie nawiązuje do czasów, w których został wybudowany. Z czasem zaczął być postrzegany jako symbol pojednania muzułmanów z chrześcijanami, co w Mostarze odwzorowuje wręcz rzeczywistość (każda strona miasta, które dzieli rzeka, zamieszkana jest przez samych wyznawców jednej z dwóch religii, które spina most). Dlatego też most został celowo zniszczony przez armię chorwacką podczas wojny bośniackiej 9 listopada 1993 roku. Zaraz po wojnie, przy wsparciu UNESCO i Banku Światowego, podjęto restaurację mostu. Oficjalne otwarcie miało miejsce dopiero w 2004 roku. O jego znaczeniu w symbolice Mostaru świadczy włączenie konstrukcji do herbu miasta.

Stary rzymski most w Mostarze, autor nieznany. Akwarela na papierze. XIX wiek.

2 890,00 PLN
Wysyłka kurierem 19,00 PLN
Odbiór w salonie 0,00 PLN
Miasto Kraków